العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
792
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
نسبت به ديگرى كمتر شود به نسبت تفاوت ميان دو مساحت ارش بگيرد و اگر از هر دو گوش كم شود نسبت به مسافت شنوايى هم سالان و در بينايى چشم نيز ديه كامل است و هر چشم نصف ديه و اگر بينايى يكى نسبت به ديگرى كم شود نيز مانند گوش به نسبت مساحت بسنجند و اگر از هر دو كم شود نسبت بهم سالان او اگر قوه شامه برود بينى نبريده ديه كامله و اگر بينى را ببرد و شامه را ببرد دو ديه چون بينى عضو شامه نيست مانند چشم و بينايى و در نقصان شامه ارش دهند بهر چه حاكم مناسب بيند « 1 » .
--> « 1 » دياتى كه اندازه معين در شرع ندارد فقها گويند ارش بدهد و گاه گويند حكومت و ارش يعنى تاوان در بنده سنجيده مىشود كه تفاوت سالم و معيوب در بنده چند است به همان نسبت از ديه كامل گيرند و ممكن است تعيين تفاوت در بنده ممكن نباشد يا به كمى شامه بنده در قيمت او نقصى نياورد قاضى به تناسب به مقدارى حكم كند كه نزاع قطع شود .